Sàn Ecom là đại lộ, Haravan là đường nhánh còn Ladipage là ngõ ngách

---phần 3

Trước khi groupon bùng nổ 2011, Ecom Việt Nam như cái làng cổ: đẹp, tiềm năng và toàn thanh niên chăm chỉ- nhưng chẳng có đường

Thực tế từ 2006 các web Tmđt kiểu rao vặt đã nở rộ. Tiên phong là Chodientu (của shark Bình), Vatgia (anh Điệp), 5giay (sau này Seedcom mua lại), Rongbay enbac (của Vccorp). Đa phần là listing hàng, rồi chat/ gọi để chốt đơn và tự giao dịch. Payment gateway có Baokim, nganluong nhưng ko phổ biến, việc chuyển tiền qua bank vừa phải chờ cả ngày vừa ko có online banking. Giao nhận siêu tệ, gửi chành xe thì tốn sức, gửi bưu điện thì hoạnh hoẹ

Nói không có đường tức là làm gì cũng tắc. IDG ventures, Cyberagents ventures, và 1 loạt ventures đều muốn đầu tư vào ecom mà ko tìm thấy mô hình. Tiki lúc đó cũng chỉ là 1 web bán sách nhỏ còn Vng đang manh nha 123mua sau khi hốt tiền đậm từ game, mp3. 1 số sàn Ecom khác raise dc cả triệu đô: nava, beyeu thì vẫn chờ thời. Bọn mình cũng sập hố vì Tmđt: sau khi kiếm dc tiền từ digital marketing thì 2011 mở ra dự án làm sàn oto trực tuyến, sau 3 năm đốt chục tỏi và vài ngàn giờ OT thì ngậm đắng đóng cửa

Cú hích groupon: lần đầu tiên mọi người thấy là thứ họ mua trên online thực sự giá trị vì nhận được nhanh và sử dụng ngay

Yếu tố: nhanh và ngay, chính là đặc điểm cốt lõi của tmđt mà các mô hình trước đó ko thể giải dc. Và cách làm của groupon siêu thông minh: voucher + giảm theo nhóm

Groupon sập vì nhiều lí do (phá vỡ tính bền vững thị trường) nhưng đã xây dựng được 1'lực lượng 8x biết làm digital / ecom ở quy mô lớn, bài bản và có hệ thống quy trình

Liền sau đó, Uber, Lazada, Grab đổ bộ vào Việt Nam, trả lương ngất ngưởng cho các nhân tài digital/ ecom. Rồi các dự án Tmđt trong nước quy mô trăm/ nghìn tỉ cũng ra đời liên tiếp: adayroi (Vingroup), sendo (fpt), tiki (bơm vốn khủng), leflair, hotdeal, chon, deca. Khâu logistics cũng được hoàn thiện với Ghn, Ghtk, Tín tốc, Viettelpost, Vnpost...mảng payment bắt đầu có Momo, Vnpay, Moca còn online banking bắt đầu phổ biến

...lúc này làng đã lên phố và đường đã trải nhựa. Các loại xe to nhỏ cứ bon bon, hàng quán (seller) tấp nập

Nhưng quan trọng nhất: làm sao để có người mua?

Lazada, Tiki, Sendo và Shopee sau này hình thành 1 tiền lệ mà sau này ta ko biết đúng hay sai: deal + freeship. Ưu đãi nhiều đến mức khách ko thể cưỡng lại được và cứ thế hăng say mua sắm còn rủ nhau săn deal. Tất nhiên tiền tài trợ deal do các sàn Ecom bỏ phần lớn, lên tới cả tỉ đô, đủ sức đè bẹp các nhóm bán hàng ngoài mặt phố

Đấy chính là việc cần thiết làm để tạo thói quen

Ngày nay, ta chê livestream giảm giá sập sàn, thì ko có gì khác xưa cả. Để có 1 thói quen mới, khách cần "sập sàn". Chứ mà đi xây brand hay traỉ nghiệm Kh thì đến muà quýt. Sàn đã làm được 1 việc mà các nhà Tmđt trong nước mất 10 năm giải ko xong

2015-2019 là thời kì rực rỡ của Ecom khi mà sàn tung deal ngập tràn còn các nhà bán cứ thế tận dụng những lợi thế trăm năm

- nguồn hàng giá rẻ từ Tq được nhập ồ ạt với mức giá hấp dẫn và tốc độ liên tục, bởi các cty mua hộ. Giá bán cứ x10 giá nhập, thuế thì ko đóng, hỏi sao toàn lãi net 50%

- sự "dễ dãi" của facebook google. Chạy siêu hiệu quả, mà vô cùng dễ. Xuất hiện các tút chạy 0 đồng, chạy chiết khấu, voi....sướng đến mức như thế này: chạy google ads 1 tỉ chỉ cần đưa 200tr

- sự bùng nổ của các trung tâm đào tạo ecom, các tool hỗ trợ vận hành: pancake, page365, haravan, ladipage, sapo, subiz, esms

...đó chính là cơn mưa tiền mà ai tham gia cũng có phần.

Thế hệ hưởng lợi nhất là 87-94: họ lớn lên khi internet/ pc đã phổ cập, và họ bước vào đời khi facebook google đã mở toang cửa. Và họ hăng say cầm cuốc xẻng đi đào vàng. Đem tiền về cho mẹ xây biệt phủ sau vài năm là có thật

Haravan - Ladipage là các con đường khác nối với đại lộ ecom. Vì đại lộ có nhiều quy tắc và thuế phí nên dân ta hay thích rẽ ngang lối tắt. Làm web dễ tuỳ biến và dễ quản lí mọi thứ hơn., xuất hiện khái niệm đa kênh (multi channel): thay vì bán 1 nơi thì nhiều nơi, thay vì trả phí cho sàn thì kéo về web chả tốn gì, thay vì tốn tiền ads thì dùng affiliate, free traffic. Nói về độ lạng lách và mò đường thì dân ta vô địch

Haravan/ ladipage rẻ đến mức không tưởng. XƯa muốn làm web thì phải đi học code hoặc thuê dev, rồi mua hosting, máy móc...làm xong web có khi mất nửa vốn. Nay thì bấm nút thay giao diện là xong, mỗi ngày tốn tô phở mà doanh số bán bằng ngàn tô phở. Đó cũng là điểm yếu của các Saas Việt Nam: rẻ và phục vụ tốn sức quá thì khó mà lãi (cao)

Nhưng ae Seller giỏi hơn những gì sàn/ web tưởng tượng. Họ thấy đường chính thì sẽ biết cách để nối đường hẻm. Họ dùng excel/ googlesgeet xây hẳn Crm/ Kho. Họ tạo ra tool tự nuôi vạn nick facebook để seeding/ spam. Họ gộp ngàn tk google với nhau để lấy voucher/ rebate. Các trend livestream, affiliate, ctv về Việt Nam đều trở thành thứ rất tinh vi

Ko nói ngoa rằng chính các sàn ecom, google, facebook, shopify, haravan, ladipage đã tạo ra nguồn nhân lực tinh thông Ecom lên đến hàng triệu người- đều có tay nghề cao và ý chí làm giàu mạnh mẽ. Giờ đây nhóm đó đang tiếp tục vươn lên và truyền nghề cho nhóm 98-2k2 làm những điều vượt khuôn khổ Việt Nam. Sẽ ko có những cty Tmđt vài ngàn người, nhưng sẽ có vài ngàn cty Tmđt trăm người đủ sức cạnh tranh đna/ mỹ, là điều ta thấy sau vài năm nữa

Bài khá hay anh Tuấn Lê mình lưu lại

Tạo webstie bán hàng miễn phí https://moma.vn/